Hướng Dẫn Giao Dịch Định Lượng

2025.07.09 2024.06.28 Hướng Dẫn Giao Dịch Định Lượng

Michael Hypovhttps://litefinancevi.org/blog/authors/mikhail-hypov/

Bài viết này sẽ giải thích chi tiết tất cả các khía cạnh của phân tích định lượng và giao dịch định lượng. Bạn cũng sẽ được làm quen với các điều khoản và xem xét dữ liệu lịch sử. Hãy đọc tiếp để tìm hiểu về cách thức hoạt động của giao dịch định lượng, phần mềm nào được sử dụng và chiến lược giao dịch định lượng nào sinh lợi nhất.

Giao dịch định lượng là gì?

Giao dịch định lượng (hay còn gọi là “quant trading”) là phương pháp giao dịch sử dụng các thuật toán và phần mềm máy tính. Giao dịch định lượng được sử dụng rộng rãi ở cả cấp cá nhân và tổ chức cho giao dịch tần suất cao, giao dịch thuật toán, giao dịch chênh lệch giá, và giao dịch tự động.

Công việc của nhà giao dịch định lượng là xác định hướng của xu hướng và các điểm đảo chiều có thể xảy ra. Việc sử dụng công cụ, chiến lược hoặc loại phân tích nào không quan trọng, miễn là đạt được mục đích. Bạn chỉ cần tìm các điểm đảo chiều, xác định sức mạnh của xu hướng và tham gia thị trường ngay từ đầu.

Một nhà giao dịch định lượng, không giống như các nhà giao dịch thông thường, hầu như không tham gia vào quá trình giao dịch. Giao dịch định lượng bao gồm các hoạt động liên quan đến Khoa học dữ liệu và lập trình. Nói một cách đơn giản, một nhà giao dịch định lượng cần xác định các mô hình thống kê và mô hình biến động giá của một công cụ giao dịch. Dữ liệu này sau đó sẽ được sử dụng để viết phần mềm cho giao dịch tự động.

Một ví dụ về một chiến lược định lượng là dự báo thời tiết. Trong quá trình làm việc, các nhà khí tượng học được hướng dẫn bởi dữ liệu định lượng về áp suất khí quyển, nhiệt độ và tốc độ gió. Dựa trên các quy luật về biến đổi thời tiết, các nhà khí tượng học có thể đưa ra dự báo tương đối chính xác dựa trên thông tin này. Một nhà giao dịch định lượng cũng hoạt động theo cách tương tự.

Những nội dung quan trọng

• Giao dịch định lượng dựa trên các thuật toán tự động và phân tích dữ liệu.
• Giao dịch tần suất cao bao gồm nhiều chiến lược.
• Phân tích định lượng giảm thiểu sai sót tính toán.
• Giao dịch định lượng cho phép đa dạng hóa tài sản hiệu quả.
• Các chiến lược định lượng hoạt động tốt nhất trong các thị trường có tính thanh khoản cao.

Lịch sử của định lượng

Năm 1973, Fischer Black và Myron Scholes lần đầu tiên xuất bản công thức mô hình định giá quyền chọn. Điểm mấu chốt trong việc xác định giá trị quyền chọn là độ biến động dự kiến, có thể được tính toán bằng toán học. Công thức bao gồm hàm phân phối tích lũy của phân phối chuẩn tắc, lãi suất không rủi ro (chúng ta thấy điều tương tự trong tỷ lệ Sharpe), giá giao ngay và giá thực hiện, và độ biến động.

Năm 1997, mô hình Black-Scholes đã giành Giải Nobel kinh tế, thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận trong việc phát triển các chiến lược giao dịch. Lợi nhuận từ 75-80% các giao dịch dựa trên phân tích toán học đã chứng minh tính sinh lời của kỹ thuật này và giao dịch cổ phiếu định lượng đã được các nhà tạo lập thị trường và ngân hàng đầu tư áp dụng.

Tại sao chúng ta nên sử dụng giao dịch định lượng?

Cộng đồng giao dịch xem giao dịch chứng khoán định lượng là bước tiến hóa tiếp theo trong phân tích thị trường. Kỹ thuật này có nhiều ưu điểm:

• Khả năng mở rộng.

Các nhà giao dịch thường sử dụng không quá 5-7 công cụ phân tích cùng một lúc, bao gồm cả những công cụ đơn giản nhất, chẳng hạn như theo dõi xu hướng hoặc giao cắt giữa các đường trung bình động. Về mặt lý thuyết, giao dịch tần suất cao có thể bao gồm một số lượng không giới hạn các chiến lược và đầu vào, từ các phương pháp phân tích toán học cổ điển đến nghiên cứu về thiên kiến hành vi. Hạn chế duy nhất là sức mạnh tính toán. Nhưng ngay cả các nhà đầu tư bán lẻ cũng có quyền truy cập vào phân tích định lượng và sử dụng hàng chục công cụ phân tích.

• Cơ hội đa dạng hóa không giới hạn.

Phân tích định lượng phù hợp với bất kỳ thị trường nào. Trong giao dịch trao đổi, việc phân bổ vốn tối ưu là khía cạnh quan trọng nhất để giảm thiểu rủi ro.

• Sai sót tối thiểu. 

Chênh lệch giá thống kê (statistical arbitrage) đòi hỏi việc sử dụng dữ liệu có độ chính xác cao. Để nhận ra một mô hình thuật toán và xây dựng dự đoán dựa trên đó, một máy tính hoạt động với hàng trăm thông số khác nhau với độ chính xác lên đến mười phần nghìn, và thậm chí đôi khi còn cao hơn. Nhờ đó mà có thể giảm thiểu các sai sót trong tính toán.

• Tốc độ ra quyết định.

Máy tính hiệu năng cao cho phép ra các quyết định giao dịch nhanh chóng. Điều này đặc biệt quan trọng khi giao dịch trong các khung thời gian ngắn nhất.

Khi nào cần giao dịch định lượng?

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của giao dịch ngoại hối, hiệu quả của phân tích thị trường "thủ công" truyền thống đang dần suy giảm. Do đó, nhiều quỹ phòng hộ từ lâu đã chuyển từ giao dịch cổ điển sang giao dịch định lượng.

Khi nào giao dịch định lượng là cần thiết? Thứ nhất, khi một nhà giao dịch muốn đa dạng hóa danh mục tài sản của mình càng nhiều càng tốt. Trong giao dịch truyền thống, bạn có thể theo dõi, phân tích và giao dịch tối đa vài chục công cụ. Nếu bạn áp dụng giao dịch định lượng, việc đầu tư tài chính có thể được thực hiện trên hàng trăm tài sản. Ngoài ra, cơ chế thực thi tự động cho phép bạn vận hành đồng thời nhiều chiến lược giao dịch.

Một ví dụ khác là việc thử nghiệm các chiến lược và phương pháp giao dịch. Sử dụng phương pháp định lượng giúp tiết kiệm đáng kể thời gian kiểm tra một chiến lược sẵn có hoặc phát triển một hệ thống giao dịch mới; đồng thời cũng thu thập được các số liệu thống kê chi tiết về hiệu quả của các phương pháp được thử nghiệm.

Điều kiện thị trường cần thiết để áp dụng các chiến lược định lượng

Công cụ phân tích định lượng dựa trên nguyên tắc đơn giản là "càng nhiều, càng tốt.” Điều này bao gồm chiều sâu của dữ liệu lịch sử, số lượng các thuật toán giao dịch định lượng và phương pháp phân tích sẵn có, các kịch bản cho biến động giá trong tương lai và các cơ chế thực hiện giao dịch. Càng nhiều yếu tố được đưa vào hệ thống giao dịch định lượng, độ chính xác của dự báo càng cao.

Bên cạnh đó, trong giao dịch định lượng, việc chạy thuật toán trên các công cụ giao dịch khác nhau là cần thiết, nếu không sẽ không thể đạt được lợi nhuận mục tiêu. Khi chọn tài sản, cần kiểm tra hệ số tương quan của chúng với nhau. Đối với một số chiến lược, tương quan giữa các yếu tố nên càng gần 0 càng tốt, trong khi một số chiến lược khác lại được thiết kế để hoạt động hiệu quả trong điều kiện có sự tương quan rõ ràng.

Các phương pháp phân tích định lượng chưa đủ hoàn hảo để áp dụng cho tất cả các loại thị trường và tài sản. Các chiến lược định lượng hoạt động tốt nhất trong các thị trường có tính thanh khoản cao. Phân tích định lượng có thể mang lại khá nhiều lợi nhuận trong các thị trường cân bằng với sự cạnh tranh cao. Ví dụ, đối với cổ phiếu giao dịch định lượng, lợi nhuận gần như luôn cao hơn so với giao dịch sử dụng các chiến lược truyền thống. Tuy nhiên, giao dịch định lượng ít được sử dụng hơn trong thị trường Forex.

Một lĩnh vực đầy hứa hẹn khác là thị trường rủi ro cao, chẳng hạn như tiền điện tử. Công cụ giao dịch định lượng, sau khi được cấu hình, sẽ cung cấp phân bổ vốn tối ưu. Chúng kiểm soát mức sụt giảm vốn tối đa (drawdown) và tính toán rủi ro tốt hơn so với các nhà giao dịch.

Hiệu quả của giao dịch thuật toán định lượng không phải lúc nào cũng phụ thuộc vào số lượng giao dịch có lợi nhuận. Các quỹ định lượng cho thấy lợi nhuận đầu tư cao với tổng số giao dịch sinh lời chỉ hơn 50%.

Giao dịch định lượng hoạt động như thế nào?

Giao dịch định lượng dựa trên phân tích toán học; các mô hình dự báo được tạo ra và sử dụng như một phần của chiến lược giao dịch định lượng. Việc phát triển, kiểm tra và cấu hình phần mềm đòi hỏi phải có kiến thức lập trình. Các ngôn ngữ C++, C#, MATLAB, R và Python được sử dụng để viết ra các thuật toán định lượng. Các thuật toán tiên tiến nhất được xây dựng trên nền tảng của mạng lưới nơ-ron học hỏi tự động, khả năng của chúng vượt xa các thuật toán thông thường.

Hầu như tất cả các phương thức giao dịch định lượng đều hoạt động theo cùng một nguyên tắc:

• Một khoảng thời gian cụ thể được chọn;
• Một tập dữ liệu được chọn (ví dụ: giá mở/đóng, drawdown, đỉnh/đáy, v. v.);
• Tùy thuộc vào dữ liệu thu được, các phương pháp nghiên cứu thị trường theo thuật toán được chọn;
• Khoảng thời gian đã chọn được phân tích theo các tiêu chí đã chọn;
• Dựa trên phân tích, các quyết định giao dịch được đưa ra.

Hãy cùng xem xét một ví dụ đơn giản. Giả sử giá của một cổ phiếu ở thời điểm mở giao dịch là $5. Vào lúc 12:00, nó đã tăng lên $5.82, lúc 18:00 lên $6.52 và sau khi đóng các vị thế trong ngày, giá giảm xuống còn $4.62. Tại các điểm trục, chỉ báo MACD cho thấy các điều kiện quá mua và quá bán. Do đó, mô hình toán học đơn giản nhất có thể bao gồm các dữ liệu sau:

• Thời gian hiện tại;
• Giá bid-ask hiện tại;
• Giá mở cửa;
• Giá đỉnh/đáy;
• Hướng giá hiện tại;
• Chỉ số MACD. 

Với một bộ dữ liệu nhỏ như vậy, một nhà giao dịch có thể đạt được kết quả giao dịch khá tốt bằng cách sử dụng các chiến lược truyền thống. Nhưng hãy tưởng tượng rằng thay vì bảy thông số, chúng ta lại có đến 30 hoặc 50 thông số. Một phân tích như vậy vượt quá khả năng của con người, đặc biệt nếu bạn cần đưa ra quyết định giao dịch nhanh chóng.

Giao dịch tần suất cao cho phép bạn phân tích hàng chục hoặc hàng trăm thông số trong một phần giây. Nó tự động tìm các mô hình, lựa chọn các phương pháp phân tích hiệu quả và dựa vào đó mà xây dựng các dự báo xác suất. Điều này có nghĩa là nhà giao dịch định lượng không phải đào sâu vào các chỉ báo thị trường riêng lẻ mà ngay lập tức xử lý một mô hình toán học có sẵn, mô hình này đã tính đến điểm vào thị trường, điểm dừng, vùng biến động giá, xu hướng ngang, mức chênh lệch giá, khả năng giảm thiểu giao dịch, v.v.

Tuy nhiên, việc cấu hình các thuật toán không thể được chuyển sang cho máy móc. Các nhà giao dịch định lượng cố gắng hiểu các dự báo được xây dựng bằng thuật toán; họ tiến hành kiểm tra chiến lược kỹ lưỡng cho từng thị trường, tinh chỉnh phần mềm, thu thập số liệu thống kê và đồng thời xác định các lỗi hệ thống, cố gắng giảm chi phí giao dịch và vận hành. Chỉ khi hệ thống giao dịch được cấu hình và tối ưu hóa thì các giao dịch mới có thể được thực hiện mà không cần sự tham gia của nhà giao dịch.

Sự khác biệt giữa giao dịch định lượng và giao dịch truyền thống

Bạn có thể đang thắc mắc về sự khác biệt giữa giao dịch định lượng và giao dịch thuật toán. Cả nhà giao dịch định lượng và thuật toán thật ra đều tham gia vào cùng một hoạt động. Giao dịch định lượng bao gồm việc xây dựng các mô hình toán học để phân tích thị trường, tìm kiếm các công cụ giao dịch và xác định các chiến lược. Một nhà giao dịch thuật toán thiết lập một thuật toán giúp phân bổ vốn tối ưu và tối đa hóa lợi nhuận mà không có sự tham gia của con người.

Dưới đây là sự khác biệt giữa giao dịch thuật toán và giao dịch định lượng:

• Giao dịch định lượng là một hướng đi khác hoàn toàn với phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật theo cách hiểu truyền thống. Các nhà giao dịch thuật toán sử dụng phân tích kỹ thuật khi tạo chiến lược giao dịch.
• Giao dịch thuật toán là hình thức mở các vị thế giao dịch dưới những điều kiện nhất định; các giao dịch này được quản lý bởi bot giao dịch. Một nhà giao dịch định lượng tạo ra một mô hình đánh giá các cơ hội giao dịch linh hoạt hơn và chỉ liên kết gián tiếp với các điều kiện mở vị thế thường có trong các thuật toán cổ điển.
• Giao dịch định lượng sử dụng nhiều tài sản và thông tin thị trường hơn. Với cách tiếp cận này, bạn có thể nhận được tối đa dữ liệu sẵn có để tìm kiếm các mô hình giá.

Đồng thời, các phương pháp giao dịch thuật toán và định lượng có thể dễ dàng kết hợp với nhau. Một ví dụ điển hình về sự kết hợp này là giao dịch chênh lệch giá (arbitrage trading).

Giao dịch chênh lệch giá tận dụng lỗ hổng của một hệ thống thị trường phi tập trung, cho phép bạn kiếm được lợi nhuận từ sự chênh lệch giá của cùng một tài sản trên các nền tảng giao dịch khác nhau. Đây là một loại giao dịch tần suất cao đòi hỏi bạn phải theo dõi hàng chục sàn giao dịch và đưa ra quyết định nhanh chóng. Giao dịch như vậy vượt quá khả năng của con người và chỉ được thực hiện với sự trợ giúp của phương pháp tiếp cận thuật toán. Các phương pháp dự báo định lượng rất hữu ích trong việc xác định các mô hình biến động trên từng sàn giao dịch. Điều này cho phép bạn đi trước một bước so với hầu hết các nhà giao dịch chênh lệch giá

Ví dụ về sử dụng giao dịch định lượng

Quỹ Medallion là một trong những quỹ lâu đời nhất sử dụng các chiến lược giao dịch định lượng. Quỹ được thành lập bởi nhà toán học và nhà đầu tư nổi tiếng người Mỹ ông James “Jim” Harris Simons, được mệnh danh là “Ông vua lượng tử”. Trong suốt thời gian hoạt động, quỹ chỉ một lần báo cáo lợi nhuận âm. Đồng thời, mức lợi nhuận trung bình hàng năm của quỹ Medallion thậm chí còn vượt trội hơn quỹ phòng hộ của những ông lớn như ông George Soros, Peter Lynch, Warren Buffett và các nhà đầu tư nổi tiếng khác.

Không một ai biết hệ thống giao dịch định lượng được sử dụng trong quỹ Medallion là gì, nhưng vẫn có vài thông tin. Các thuật toán của quỹ mở ra hàng trăm nghìn lệnh mỗi ngày. Hầu hết các chiến lược đều mang tính trung lập với thị trường, nghĩa là chúng hoạt động cả khi thị trường tăng và giảm. Tỷ lệ trung bình của các chiến lược sinh lời, trái với mong đợi, hầu như không vượt quá 50%. Các chuyên gia gọi quỹ Medallion là "hộp đen bí ẩn nhất" trong lĩnh vực quản lý tiền bạc, vì chưa ai có thể giải mã được những bí mật của ông James Simons.

So sánh lợi nhuận của quỹ Medallion và S&P 500

Ngoài ra các ví dụ về giao dịch định lượng thành công là:

• Hai khoản đầu tư Sigma. Quỹ được thành lập vào năm 2001. Các chiến lược giao dịch dựa trên các phương pháp công nghệ, như trí tuệ nhân tạo, học máy (tương tự như mạng lưới thần kinh), điện toán phân tán.
• D.E. Shaw & Co. Quỹ được thành lập vào năm 1988. Công ty được biết đến với việc phát triển các hệ thống mô hình và chương trình tinh vi để theo dõi những biến động bất thường của thị trường.

Hệ thống giao dịch định lượng

Một chiến lược giao dịch định lượng là một hệ thống hoàn chỉnh để xác định và thực hiện các cơ hội giao dịch. Thông thường, nó có thể được chia thành bốn phân hệ:

• Xác định chiến lược – tìm kiếm hệ thống giao dịch, phân tích các đặc điểm của hoạt động giao dịch.
• Kiểm định lại chiến lược - thử nghiệm thuật toán trên dữ liệu lịch sử, phân tích lợi nhuận và loại bỏ các lỗi hệ thống để giảm thiểu rủi ro thua lỗ.
• Hệ thống thực thi - đồng bộ hóa thuật toán với phần mềm giao dịch và tài khoản môi giới.
• Quản lý rủi ro - phân bổ vốn, tính toán để giảm thiểu chi phí giao dịch, đặt cược, rủi ro, v.v.

Xác định chiến lược

Tất cả đều bắt đầu bằng việc nghiên cứu thị trường và tìm kiếm các phương thức giao dịch. Các chiến lược giao dịch định lượng có thể được chia thành hai loại:

• Chiến lược xu hướng hướng đến tâm lý của những người tham gia thị trường và các yếu tố ảnh hưởng đến biến động giá. Nó liên quan đến việc mở các vị thế theo xu hướng chính.
• Reverse strategy works on the principle that the price tends to its average value.

Chiến lược đảo chiều hoạt động dựa trên nguyên tắc giá có xu hướng trở về giá trị trung bình.

Các thông số quan trọng của các chiến lược định lượng là thời gian giữ các lệnh và tần suất của chúng. Trong các chiến lược tần suất cao, các giao dịch được thực hiện trong ngày. Với tần suất thấp, các nhà giao dịch có thể giữ các vị thế mở trong hai ngày hoặc lâu hơn. Ngoài ra, khi xác định các chiến lược giao dịch định lượng, các nhà giao dịch còn cân nhắc đến hàng tá thông số khác, mà họ thường cố gắng giữ bí mật.

Backtest chiến lược

Kiểm định lại là một bài kiểm tra hiệu quả chiến lược, có liên quan đến việc sử dụng phần mềm backtest đặc biệt để thử nghiệm chiến lược dựa trên mẫu dữ liệu cho một khoảng thời gian cụ thể.

Thử nghiệm chiến lược định lượng bao gồm:

• Yếu tố tối ưu hóa - lợi nhuận của hệ thống giao dịch được kiểm tra trong khoảng thời gian được chọn;
• Yếu tố sinh tồn – thử nghiệm được thực hiện cho một giai đoạn lịch sử từ 10 năm trở lên để kiểm tra mức drawdown tối đa và mức giảm vốn theo thời gian.

Tuy nhiên, hiệu quả backtest cao không đảm bảo lợi nhuận cao trong tương lai. Lợi nhuận thấp và rủi ro thua lỗ cao có thể do sai lệch tối ưu hóa, độ chính xác thấp của dữ liệu lịch sử, các lỗi hệ thống khác nhau và chi phí giao dịch.

Hệ thống thực thi

Để tạo ra một hệ thống định lượng thuật toán với sự tham gia tối thiểu hoặc không cần đến sự tham gia của nhà giao dịch, cần có một hệ thống khớp lệnh. Đây là một thuật toán giao dịch biến đổi các mô hình thuật toán và tín hiệu do chiến lược tạo ra thành các lệnh thị trường.

Hệ thống thực thi có thể là thủ công, bán tự động hoặc hoàn toàn tự động. Hai loại đầu tiên là điển hình cho các hệ thống giao dịch tần suất thấp. Với giao dịch tần suất cao, một nhà giao dịch định lượng không thể kiểm soát việc khớp tất cả các lệnh. Do đó, các chiến lược như vậy bao gồm một cơ chế tự động.

Quản lý rủi ro

Rủi ro giao dịch có thể khiến thuật toán giao dịch hoạt động không chính xác. Đây là những lỗi của chính chiến lược đã không được tính đến trong quá trình kiểm định lại, chẳng hạn như các định nghĩa sai về sự đảo chiều chính hoặc các tín hiệu khác. Có những rủi ro kỹ thuật liên quan đến hoạt động liên tục của thiết bị và máy chủ của nhà môi giới, cũng như rủi ro nhận thức ảnh hưởng đến nhận thức của nhà giao dịch, v.v.

Quản lý tiền bạc là yếu tố không thể bỏ qua. Cần phải cung cấp mọi thứ, từ phân bổ vốn và mức giảm vốn tối đa cho phép đến giảm thiểu chi phí giao dịch.

Ưu và nhược điểm của giao dịch định lượng

Giống như các phương pháp phân tích khác, giao dịch định lượng cũng có những ưu điểm và nhược điểm:

Chiến lược giao dịch định lượng

Hãy để tôi mô tả một số chiến lược cơ bản của giao dịch định lượng. Các nhà giao dịch định lượng đã xác định sáu chiến lược giao dịch phổ biến:

• Giao dịch đảo chiều về vùng giá trị trung bình;
• Giao dịch theo xu hướng;
• Thống kê chênh lệch giá
• Nhận dạng thuật toán;
• Nhận thức thiên kiến hành vi;
• Giao dịch dựa trên quy luật của các quỹ ETF

Giao dịch đảo chiều về vùng giá trị trung bình

Giao dịch đảo chiều về vùng giá trung bình là một trong những chiến lược giao dịch định lượng đầu tiên. Ý tưởng chính của chiến lược này là giá của nó thường trở về các giá trị trung bình (trong phiên bản đơn giản nhất, chúng được tính toán bằng đường trung bình động), đây chính là nền tảng của chiến lược giao dịch định lượng này.

Điều kiện vào lệnh:

• Giá đi lệch khỏi đường trung bình động;
• Thị trường đảo chiều theo hướng đường MA (được xác nhận bằng chỉ báo MACD);
• Vị thế được mở cửa theo hướng đường MA và được đóng cửa khi giá tiếp cận đường trung bình động.

Đường màu xanh dương trong biểu đồ trên đánh dấu điểm vào lệnh bán khi nến lớn màu đỏ đóng cửa. Điểm vào lệnh được xác nhận với trạng thái mua quá mức được biểu thị bằng chỉ báo RSI. Đường màu đỏ đánh dấu mức cắt lỗ được thiết lập ở mức đỉnh cục bộ, đường màu xanh lục đánh dấu mức chốt lời tại điểm xoay gần với EMA.

Giao dịch theo xu hướng

Đây là một chiến lược phổ biến khác mà mọi nhà giao dịch định lượng đều đã sử dụng. Chiến lược này nhằm mục đích kiếm tiền trong một thị trường tăng hoặc giảm. Phương pháp này dựa trên nguyên tắc của lý thuyết Dow. Nếu một xu hướng xuất hiện trên thị trường, nó sẽ tiếp tục trong tương lai.

Vị thế được mở sau khi mức vùng hỗ trợ hoặc kháng cự gần nhất bị phá vỡ. Các mức này thường là các mức đỉnh hoặc mức đáy cục bộ. Điều kiện thoát lệnh là sự xuất hiện của hai thanh nến có thân nến trung bình đang di chuyển theo hướng ngược lại hoặc một thanh nến có thân lớn.

Đường màu tím trong biểu đồ trên đánh dấu mức vùng hỗ trợ cục bộ. Vào lệnh khi vùng hỗ trợ bị phá vỡ và thanh nến tín hiệu đóng cửa; mức vào lệnh được đánh dấu bằng đường màu xanh dương. Lệnh định lượng được thoát khi thanh nến tăng lớn đóng cửa.

Thống kê chênh lệch giá

Giao dịch định lượng thông qua phương pháp thống kê chênh lệch giá liên quan đến việc kiếm lợi nhuận bằng cách mua một công cụ và bán một công cụ khác có mối tương quan với công cụ đầu tiên.

Chiến lược định lượng này liên quan đến việc đo lường chênh lệch giá giao dịch giữa các tài sản. Ngay khi chênh lệch mở rộng hơn mức trung bình, các vị thế đối ứng sẽ được mở. Vị thế mua được mở cho một tài sản có giá thấp hơn, đồng thời được vào lệnh bán với cùng một công cụ. Các vị thế sẽ được đóng lại khi chênh lệch thu hẹp về mức trung bình.

Hãy cùng xem xét ví dụ về các cặp tiền tệ tương quan EURUSD và USDCHF. Khi chênh lệch lệch khỏi giá trị trung bình, các nhà giao dịch hãy mở hai vị thế đối ứng (được đánh dấu bằng các đường màu xanh dương). Các đường màu xanh lục là thời điểm chốt lời theo các điều khoản của chiến lược giao dịch, nghĩa là khi giá trị chênh lệch trở về mức trung bình (vùng màu tím trong biểu đồ).

Nhận dạng mẫu thuật toán

Nhà giao dịch định lượng sử dụng các mô hình nến và việc tìm kiếm các mô hình này có thể dễ dàng được tự động hóa. Ở đây, chúng tôi đề cập đến các mô hình cổ điển như sao băng (shooting star), nhấn chìm tăng/giảm giá (bear/bullish engulfing), búa (hammer), v.v. Một chiến lược định lượng bao gồm việc tìm kiếm các mô hình này và mở các vị thế ngay lập tức sau khi giá đảo chiều. Lợi nhuận được chốt bằng cách sử dụng trailing stop tại các mức then chốt hoặc theo bất kỳ tín hiệu nào khác.

Biểu đồ được khoanh tròn màu xanh dương đánh dấu một mô hình bullish engulfing. Một nến xanh lục lớn bao phủ hoàn toàn nến đỏ trước đó. Khi mô hình này xuất hiện, thuật toán sẽ mở vị thế khi mô hình hoàn thành (đường màu xanh dương). Lệnh cắt lỗ được đặt tại mức đáy của mô hình và lệnh chốt lời được đặt tại mức kháng cự (đường màu xanh lục).

Nhận dạng thiên lệch hành vi

Giao dịch định lượng sử dụng chiến lược này liên quan đến việc tìm kiếm các mô thức hành vi điển hình của các nhà giao dịch:

• Thiên lệch hiện trạng (Status quo bias) là một dạng thiên kiến hành vi tương tự như Thiên lệch kẻ sống sót (survivorship bias), khiến nhà giao dịch duy trì tình trạng hoặc vị thế hiện tại hoặc trước đó (ví dụ, nhà giao dịch có thể sẽ không thoát lệnh dù cho giá không đi theo hướng mong muốn).
• Hành vi đám đông (herd behaviour) là quyết định tuân theo hành vi của người khác (mua vào khi các nhà giao dịch khác cũng đang mua).
• Quá tự tin (Overconfidence) là việc phóng đại khả năng đạt được mục tiêu (hy vọng kiếm lời bất chấp rủi ro cao).
• Hiệu ứng hào quang (Halo effect) là một thiên lệch phổ biến, có xu hướng đánh giá tích cực về triển vọng của một công cụ giao dịch có sẵn nhưng dựa trên thông tin không đầy đủ, chẳng hạn như việc mua cổ phiếu chỉ vì tin tức tích cực về công ty đó.
• Thiên lệch nhận thức muộn (Retrospective bias), cũng tương tự như thiên lệch tiên liệu (look-ahead bias) là một phán đoán sai lầm cho rằng một sự kiện trong quá khứ trước đó có thể dự đoán được. Ví dụ, sau khi mua một cổ phiếu không thành công, một nhà đầu tư tin rằng bằng trực giác anh ta/cô ta đã biết về đợt giảm giá tiếp theo.

Vòng tròn màu xanh dương trong biểu đồ đánh dấu tình trạng quá bán của thị trường do bitcoin giảm mạnh. Hành vi đám đông và sự quá tự tin khuyến khích nhiều nhà giao dịch tiếp tục mở lệnh bán. Yếu tố này được tính đến bằng thuật toán định lượng. Một vị thế bán được mở trên nến tiếp theo và khi thị trường thoát khỏi vùng quá bán, vị thế đó sẽ được đóng lại với lợi nhuận.

Giao dịch theo quy tắc ETF

Giao dịch theo quy tắc ETF định lượng dựa trên nguyên tắc các cổ phiếu riêng lẻ thường tương quan với các chỉ số chứng khoán mà chúng tham gia. Do đó, có thể theo dõi xu hướng giá chỉ số và dự đoán giá cổ phiếu của các công ty lớn nhất.

Hình trên thể hiện biểu đồ giá hàng ngày của cổ phiếu S&P 500 và Apple. Như bạn có thể thấy, chúng tương quan với những sai lệch nhỏ. Đối với S&P 500, thuật toán phát hiện các dấu hiệu đảo chiều trong vùng được đánh dấu bằng mũi tên màu xanh dương. Do đó, một vị thế mua được mở trên thị trường Apple - đường màu xanh dương. Lệnh được thoát khi xu hướng S&P 500 đảo ngược, nó được đánh dấu bằng đường màu xanh lục.

Kết luận

Giao dịch định lượng là một nỗ lực nhằm xây dựng một hệ thống giao dịch hoàn hảo, hướng đến mục tiêu tạo ra nguồn thu nhập ổn định trước sự gia tăng tính cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà giao dịch. Có thể khẳng định, các chiến lược định lượng tiên tiến nhất đã và đang ngày càng đến gần hơn với ước mơ này. Quỹ Medallion là một ví dụ điển hình, minh chứng cho việc ứng dụng giao dịch định lượng có thể mang lại lợi nhuận lâu dài trong nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các chiến lược giao dịch định lượng không phải là phương pháp đảm bảo lợi nhuận 100%. Số lượng nhà giao dịch định lượng “thực sự chuyên nghiệp” trên thị trường còn rất hạn chế. Phương pháp này không chỉ phụ thuộc vào tính phức tạp của chiến lược giao dịch, mà còn đòi hỏi khả năng vận dụng thành thạo các công cụ thống kê và toán học phức tạp, kết hợp với sự hỗ trợ của các nền tảng giao dịch mạnh mẽ.

Mặt khác, các chiến lược trong những năm gần đây đã thích ứng tốt với thị trường rủi ro cao và sự phát triển của các nền tảng xã hội giao dịch cho phép người mới bắt đầu sao chép các giải pháp giao dịch định lượng và lệnh như các nhà giao dịch chuyên nghiệp. LiteFinance cũng cung cấp một nền tảng sao chép lệnh, nơi bạn có thể tham gia giao dịch cùng các nhà giao dịch khác. Điều duy nhất cần lưu ý là không nên mạo hiểm quá nhiều so với khả năng chi trả của bạn. Bởi vì, ngay cả lợi nhuận trong quá khứ của một nhà giao dịch định lượng chuyên nghiệp cũng không đảm bảo kết quả tích cực trong tương lai.